Tajlandia daje rok na pozew. Turcja daje pięć lat.

Kto planuje operację za granicą, porównuje cenę, akredytację, a czasem chirurga. Prawie nikt nie pyta, ile czasu miałby na pozew, gdyby zabieg się nie udał. Odpowiedź różni się pięciokrotnie między dwoma największymi kierunkami, a najkrótszy zegar rusza, zanim większość ludzi zorientuje się, że cokolwiek poszło nie tak.

Tajlandia daje ci rok. Turcja daje pięć lat przy leczeniu w szpitalu prywatnym. Ta różnica jest zapisana w prawie każdego z tych krajów, łatwo ją sprawdzić przed rezerwacją i niemal nigdy nie pojawia się w wycenie pakietu.

Tajlandia: rok od dnia, w którym się dowiedziałeś

Tajlandia traktuje błąd medyczny jako czyn niedozwolony na gruncie swojego Kodeksu cywilnego i handlowego. Paragraf 448 wyznacza termin, a jego brzmienie jest krótkie.

Paragraf 448 wyłącza roszczenie z czynu niedozwolonego "po upływie roku od dnia, w którym czyn niedozwolony oraz osoba zobowiązana do naprawienia szkody stały się znane poszkodowanemu".¹ Alternatywną granicą zewnętrzną jest "dziesięć lat od dnia, w którym czyn niedozwolony został popełniony".¹

Wynikają stąd dwie rzeczy. Roczny zegar rusza, gdy pacjent wie zarówno, co się stało, jak i kto za to odpowiada, a nie w dniu operacji. Istnieje też twarda granica dziesięciu lat od samego czynu, niezależnie od tego, co pacjent wiedział.

Tajskie kancelarie opisują tę samą regułę. Kancelaria z Bangkoku ujmuje to identycznie. Roszczenie "musi zostać zgłoszone w ciągu roku od chwili, gdy powód po raz pierwszy dowiedział się o czynie niedozwolonym i o jego sprawcy, albo w ciągu dziesięciu lat od chwili, gdy czyn niedozwolony nastąpił".² Druga kancelaria powołuje paragraf 448 w tym samym duchu.³

Istnieje jedno wydłużenie. Jeżeli zachowanie stanowi zarazem przestępstwo z dłuższym terminem przedawnienia, stosuje się ten dłuższy termin.¹

Co tajskie sądy faktycznie mogą zasądzić

Obiegowa wersja tej historii głosi, że tajskie sądy płacą wyłącznie za udowodnione, udokumentowane rachunkami straty. Kodeks tego nie mówi, a sprostowanie ma znaczenie.

Paragraf 444 rzeczywiście obejmuje rachunki: zwrot wydatków oraz odszkodowanie za całkowitą lub częściową niezdolność do pracy, obecną i przyszłą.¹ Ale paragraf 446 idzie dalej. Przy uszkodzeniu ciała lub zdrowia poszkodowany "może także żądać odszkodowania za szkodę, która nie jest stratą majątkową".¹ To zadośćuczynienie za ból i cierpienie i jest ono wprost dostępne.

Paragraf 438 pozostawia wysokość sądowi, który określa "sposób i zakres naprawienia szkody stosownie do okoliczności i wagi czynu niedozwolonego".¹

Tajlandia ma też drugą drogę. Ustawa o postępowaniu w sprawach konsumenckich z 2008 roku po raz pierwszy pozwoliła tajskim sądom zasądzać odszkodowania karne.⁴ Duża tajska kancelaria opisuje je jako odszkodowania "przykładowe", mające karać i odstraszać.⁴ Kancelaria z Bangkoku zauważa, że zaniedbanie medyczne można dochodzić zarówno na gruncie prawa konsumenckiego, jak i kodeksu cywilnego.²

Paragraf 444 zawiera przepis wart poznania przy powikłaniu opóźnionym. Jeżeli w chwili wyrokowania nie da się ustalić następstw uszkodzenia, sąd może zastrzec sobie prawo zmiany wyroku przez okres do dwóch lat.¹

To samo pytanie w Turcji i w Indiach

Kancelaria ze Stambułu przedstawia turecki podział. Szpitale prywatne i lekarzy prowadzących własną praktykę można pozwać bezpośrednio.⁵ Roszczenie w sektorze publicznym trzeba natomiast kierować przeciwko Ministerstwu Zdrowia albo właściwemu organowi administracji, który następnie może wystąpić z regresem do świadczeniodawcy.⁵ Tureckie prawo uznaje zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową za ból, cierpienie i obniżoną jakość życia.⁵

Indie kierują roszczenia medyczne do komisji konsumenckich. Analiza z 2023 roku w Indian Journal of Medical Ethics odnotowuje dwuletni termin na zgłoszenie, z możliwością przywrócenia.⁶ Właściwość przypisuje się według kwoty zapłaconej przez pacjenta, a nie według żądanego odszkodowania.⁶

Czego termin ci nie mówi

Nie on jest wiążącym ograniczeniem. Przełomowe indyjskie odszkodowanie w sprawie Kunala Sahy sięgnęło około 11,5 crore rupii. Powodem był lekarz mieszkający w Stanach Zjednoczonych i powiedział, że uzyskanie go zajęło 15 lat i około pięciu milionów dolarów.⁷ Hojny termin przedawnienia nie czyni procesu dostępnym finansowo.

Rozczarowanie estetyczne rzadko jest zaniedbaniem. Każdy z tych systemów wynagradza szkodę wyrządzoną z winy. Żaden nie traktuje niechcianego efektu samego w sobie jako bezprawia.

Odległość robi większość roboty. Sprawę trzeba prowadzić tam, gdzie odbyło się leczenie, w języku i procedurze tamtego kraju, zwykle z miejscową opinią biegłego.

To reguły ogólne, a nie porada w twojej sprawie. Terminy przedawnienia mają wyjątki, a to który z nich obowiązuje, zależy od faktów, które musi ocenić prawnik w danym kraju.

Co ustalić przed wyjazdem

Zapytaj klinikę na piśmie, prawo którego kraju i które sądy rządzą umową o leczenie. Pakiet zarezerwowany przez pośrednika z kraju trzeciego może skomplikować odpowiedź.

Zapytaj, jaki jest termin na pozew według tego prawa i od jakiego zdarzenia biegnie. Różnica między zegarem ruszającym w dniu operacji a takim, który rusza przy diagnozie, potrafi wynieść niemal cały rok.

Zapytaj, kto ma ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, szpital czy konkretny chirurg. Potem zapytaj, czy ta polisa w ogóle reaguje na roszczenia osób mieszkających za granicą.

Następnie załóż, że nie będziesz pozywać. Zaplanuj na tej podstawie opiekę pooperacyjną, ewentualną poprawkę i koszt obu, a drogę prawną traktuj jako rozwiązanie awaryjne, nie jako plan.

Footnotes

1. https://faolex.fao.org/docs/pdf/tha200357.pdf — Kingdom of Thailand, "Civil and Commercial Code", Sections 438, 444, 446 and 448, via the Food and Agriculture Organization's FAOLEX legal database. Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹

2. https://wsrlawgroup.com/medical-negligence-claims-in-thailand/ — WSR Law Group (law firm, Bangkok), "Medical Negligence Claims in Thailand". Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩ ↩² ↩³

3. https://www.thailandlaw.org/what-is-medical-malpractice.html — Siam Legal International, "What is Medical Malpractice", citing Section 448 of the Thai Civil and Commercial Code. Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩

4. https://www.tilleke.com/insights/consumer-protection-cases-thailands-punitive-damage-regime/8/ — Sarawut Khongman, Tilleke & Gibbins, "Consumer Protection Cases: Thailand's Punitive Damage Regime" (published Apr 28, 2011), on the Consumer Case Procedure Act B.E. 2551. Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩ ↩²

5. https://www.ckay.com.tr/en/publications/health-law/medical-malpractice-and-compensation-in-turkey — CKAY Law Firm (Istanbul), "Medical Malpractice and Compensation in Turkey". Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹

6. https://ijme.in/articles/comment-the-consumer-protection-act-2019-a-critical-analysis-from-a-medical-practitioners-perspective/ — B. Vajawat and others, "The Consumer Protection Act, 2019: A critical analysis from a medical practitioner's perspective", Indian Journal of Medical Ethics (published online Nov 27, 2023), DOI 10.20529/IJME.2023.073. Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

7. https://theprobe.in/medical-negligence/medical-negligence-it-took-15-years-and-5m-dollars-to-get-justice-4706563 — The Probe, "Medical Negligence: It Took 15 Years and $5M to Get Justice in India" (published May 30, 2024), reporting Dr Kunal Saha's account of Balram Prasad v. Kunal Saha. Dostęp: 21 wrz. 2026. ↩

Show all 7 sources